Godina 2025. u Bosni i Hercegovini protekla je u znaku nastavka duboke političke nestabilnosti, institucionalnih blokada i snažnih političkih tenzija, ali i pokušaja da se, pod pritiskom međunarodne zajednice, zadrži minimalna funkcionalnost države. Iako bez dramatičnih preokreta, 2025. je bila godina u kojoj su se jasno ogolili svi ključni problemi bosanskohercegovačkog političkog sistema.
Produžena politička kriza i slaba funkcionalnost institucija
Jedno od osnovnih obilježja 2025. godine bila je hronična politička kriza, koja se nastavila iz prethodnih godina. Rad državnih institucija često je bio usporen ili blokiran, dok su politički akteri ostajali duboko podijeljeni oko ključnih pitanja – od nadležnosti države, preko reformi izbornog zakonodavstva, do odnosa prema međunarodnim partnerima.
Parlamentarna dinamika bila je obilježena teškim kompromisima, čestim pauzama u radu i ograničenim zakonodavnim učinkom. Umjesto suštinskih reformi, politička scena bila je fokusirana na dnevno-političke sukobe i međusobna optuživanja.
Odnosi unutar vladajućih koalicija: krhki dogovori i stalne tenzije
Tokom 2025. godine postalo je jasno da vladajuće koalicije na svim nivoima vlasti funkcionišu više iz nužde nego iz stvarnog političkog partnerstva. Neslaganja unutar koalicija često su izlazila u javnost, a politički lideri su otvoreno prijetili povlačenjem podrške ili blokadama procesa.
Posebno su bili izraženi sukobi oko: raspodjele budžetskih sredstava, imenovanja u institucijama i evropskih zakona i reformskih paketa.
Takva atmosfera dodatno je slabila povjerenje građana u političke institucije i produbljivala osjećaj političke stagnacije.
Evropski put BiH: spora dinamika i ograničeni pomaci
Evropske integracije ostale su jedna od ključnih političkih tema i u 2025. godini, ali bez suštinskog napretka kakav je očekivan. Iako je postojala deklarativna podrška evropskom putu BiH, konkretni reformski koraci često su ostajali zakočeni zbog unutrašnjih političkih neslaganja.
Međunarodni zvaničnici su tokom godine više puta upozoravali da Bosna i Hercegovina gubi dragocjeno vrijeme, dok su domaći političari evropske procese često koristili kao alat za međusobna politička nadmetanja, a ne kao stvarni reformski okvir.
Pitanje državnih nadležnosti i politička retorika
Jedan od konstantnih izvora napetosti u 2025. godini bilo je pitanje državnih nadležnosti i politička retorika koja je često prelazila granicu institucionalnog dijaloga. Oštre izjave, međusobne optužbe i javni sukobi dodatno su podizali političku temperaturu, bez realnog rješenja problema.
Takav politički diskurs produbljivao je podjele u društvu i dodatno opterećivao ionako složen ustavni poredak Bosne i Hercegovine.
Uloga međunarodne zajednice: između pritiska i ograničenog utjecaja
Međunarodna zajednica je i u 2025. godini igrala važnu, ali ograničenu ulogu. S jedne strane, postojali su jasni diplomatski pritisci da se očuva stabilnost i nastavi evropski put zemlje, dok je s druge strane bilo očigledno da je stvarni utjecaj međunarodnih aktera slabiji nego ranijih godina.
Poruke su uglavnom bile usmjerene ka potrebi kompromisa, poštivanja ustavnog poretka i funkcionalnih institucija, ali bez konkretnih mehanizama koji bi garantovali provedbu tih zahtjeva.
Građani i politika: rastuće nepovjerenje i politički zamor
Sve navedeno reflektovalo se i na odnos građana prema politici. Tokom 2025. godine primjetan je nastavak političkog zamora, apatije i sve manjeg povjerenja u političke elite. Socijalna i ekonomska pitanja ostajala su u sjeni političkih sukoba, što je dodatno pojačavalo nezadovoljstvo javnosti.
Politička 2025. godina u Bosni i Hercegovini može se opisati kao godina kontinuiteta krize, sa malo stvarnih reformskih iskoraka i mnogo potrošene energije na političke sukobe. Iako nije donijela dramatične lomove, pokazala je koliko je politički sistem krhak i koliko su reforme i dalje daleko od stvarne realizacije.
Proces koji je uzdrmao državu
Jedna od dominantnih tema politike u Bosni i Hercegovini 2025. godine bila je slučaj Milorada Dodika, predsjednika entiteta Republika Srpska i dugogodišnjeg ključnog političkog aktera u zemlji. Tokom godine Dodik je bio predmet pravnog postupka koji je izazvao veliku političku buru. Bh. državni sud je u februaru 2025. godine osudio Milorada Dodika prvostepeno na jednu godinu zatvora i šestogodišnju zabranu bavljenja politikom, zbog nepoštivanja odluka međunarodnog visokog predstavnika Christian Schmidt-a, odnosno klevetanja i ignoriranja njegovih odluka u pogledu sprovođenja Dejtonskog mirovnog sporazuma. Dodik je odbio priznati nadležnost Suda i pozvao vlasti u RS da ne priznaju odluke državnih institucija, čime su tenzije dodatno porasle
Državni tužioci su izrekli naredbu za hapšenje Dodika i nekoliko visokih zvaničnika RS zbog kršenja ustavnog poretka, ali je pokušaj SIPA-e da ga uhapsi spriječen intervencijom policije iz entiteta RS. U augustu 2025. Centralna izborna komisija (CIK) Bosne i Hercegovine službeno je uklonila Milorada Dodika s funkcije predsjednika Republike Srpske jer je presuda donesena i uvedena u pravnu proceduru, što je značilo da više ne može obavljati funkciju zbog pravne zabrane političkog djelovanja.
Situacija oko Dodika i kriza u BiH privukla je pažnju i međunarodne zajednice. Evropska unija i SAD su se uključile riječima podrške pravosuđu i ustavnom poretku, ali je istovremeno Dodik uživao podršku dijela regionalnih saveznika poput Srbije i Rusije, što je dodatno kompliciralo politiku zemlje.
Ovaj dugotrajni politički konflikt — posebno pravni proces protiv Dodika — značajno je utjecao i na eurointegracijske procese Bosne i Hercegovine te ukupnu političku stabilnost zemlje.
Reakcije međunarodne zajednice
Politička kriza u BiH izazvana postupcima Dodika i entitetskim blokadama državnih institucija pratila je i reakcije evropskih i transatlantskih partnera. NATO je ponovo potvrdio svoju „čvrstu podršku teritorijalnoj integritetu Bosne i Hercegovine“. U isto vrijeme, pozivi bh. ministara, poput Elmedina Konakovića, na aktivniju ulogu međunarodnih snaga (EUFOR-a) u provođenju zakona dodatno su ukazali na ozbiljnost unutrašnjih tenzija i potrebu za spoljnim posredovanjem.
Godina 2025. ostaje upamćena kao jedna od najuzburkanijih političkih godina u savremenoj historiji Bosne i Hercegovine — obilježena sudskim procesima, ustavnim sukobima, entitetskim blokadama državnih institucija i prijetnjama referenduma.
BiH je sada u svojevrsnom procjepu više interesa, jer globalne prilike pokazuju da se nalazimo u svijetu kojim vladaju velike sile poput SAD – a, Rusije i Kine, naspram kojih EU nema pravi odgovor.
Hoćemo li biti njihov poligon za „pokazivanje mišića“ ili će velika trojka ipak presuditi u tome kako će u budućnosti funkcionisati BiH i cijeli Balkan.
J. J.
